Evde şarj: hangi cihaz, ne kadar sürer, kaça mal olur?

Ev tipi şarj cihazları (wallbox) alternatif akımla (AC) şarj eder. Güç, gerilim, akım ve faz sayısıyla belirlenir: monofaze (230 V) evlerde 3,7 ya da 7,4 kW, trifaze (400 V) bağlantıda 11 ya da 22 kW. Aşağıdaki süreler 18 kWh/100 km tüketen (şarj kaybı dahil), günde 40 km yapan bir araç içindir.

Aracın AC sınırı belirleyicidir. Araç, kendi dahili şarj cihazının izin verdiğinden hızlı şarj olmaz. Türkiye'de satılan ve AC şarj gücünü bildiğimiz 157 versiyonun 9 tanesi en fazla 7,4 kW, 146 tanesi en fazla 11 kW alıyor; 22 kW AC şarjı destekleyen 11 versiyon var (DS N°8, Porsche Macan Electric, MINI Countryman, BMW i7, BMW i5 Touring, BMW iX3 ve diğerleri). Bu yüzden çoğu kullanıcı için monofaze 7,4 kW ya da trifaze 11 kW cihaz yeterli; gece 8 saatte 7,4 kW ile yaklaşık 329 km menzil eklenir.

Priz ile şarj: aracın yanında gelen taşınabilir kabloyla normal prizden (yaklaşık 2,3 kW) şarj mümkündür ama yavaştır ve saatlerce yüksek akım çeker. Prizin, hattın ve sigortanın buna uygun olduğunu bir elektrikçiye kontrol ettir; uzatma kablosu kullanma.

1. Tesisat kontrolü: Yetkili bir elektrikçi panoyu, kablo kesitini ve evin monofaze mi trifaze mi olduğunu kontrol etsin. Şarj cihazı için panodan ayrı bir hat, uygun sigorta ve kaçak akım koruması gerekir; cihazda DC kaçak akım algılama yoksa buna uygun tipte kaçak akım rölesi kullanılır.
2. Sözleşme gücü: Evin sözleşme gücü şarj cihazıyla birlikte diğer yüklere yetmiyorsa elektrik dağıtım şirketine güç artışı başvurusu yapılır. Dinamik yük yönetimi olan cihazlar evde başka yük çalışırken şarj gücünü düşürüp sigortanın atmasını önler.
3. Lisans gerekmez: Şarj Hizmeti Yönetmeliği'ne göre ticari faaliyet göstermeyen, kendi ihtiyacın için kurduğun şarj ünitesi için lisans alman ya da bir şarj ağına bağlanman gerekmez.
4. Cihaz seçimi: Türkiye'de satılan elektrikli araçların AC soketi Tip 2'dir. Ayarlanabilir şarj gücü, zamanlayıcı (gece dilimini kullanmak için) ve uygulamadan takip yararlı özelliklerdir. Cihaz ve kurulum fiyatı hat uzunluğuna ve panoya göre değiştiği için birkaç teklif al.
5. Apartmandaysan: otopark ortak alansa kurulumdan önce yönetimle görüş; aşağıdaki bölüme bak.

• Ortak otopark: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın genelgesine göre ortak otoparkta şarj ünitesi kurulumu Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 42. maddesi kapsamında değerlendirilir; kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla alınan karar yeterlidir. Ünite "inşaat" sayılmadığı için 19. maddedeki beşte dört yazılı rıza aranmaz.
• Sana ait (eklenti / tahsisli) otopark yeri: Genelgeye göre bağımsız bölümüne ait otopark yerinde, mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapmadan ve diğer bölümler ile ortak alanları etkilemeden bağlanan ünite için kat malikleri kurulu kararı gerekmez. Bazı site yöneticileri bu durumda da yazılı rıza istendiğini savunuyor; yönetim planına bak.
• Yapı ruhsatı: 11 Mart 2025 tarihli Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişikliğiyle (Resmî Gazete 32838) site ve apartmanların ortak otoparklarında şarj ünitesi için gereken elektrik tesisatı yapı ruhsatına tabi değil.
• Elektriği nereden çekeceksin: Ortak alan sayacından değil, kendi aboneliğinden hat çekmek ya da ortak ünitede tüketimi ölçüp bedeli kullanıcıya yansıtmak uyuşmazlığı önler. Ortak ünitelerde masrafın ve elektrik bedelinin nasıl paylaşılacağı kat malikleri kurulunda kararlaştırılır.
• Yeni binalar: Otopark Yönetmeliği'ne 25 Mart 2021'de eklenen hükme göre (Resmî Gazete 31434) zorunlu otopark sayısı 20 ve üzeri olan yeni yapılarda otopark alanlarının en az %5'i (en az bir adet) şarj ünitesi dahil elektrikli araçlara uygun düzenlenir.

Bu bölüm genel bilgilendirme içindir, hukuki danışmanlık değildir. Uyuşmazlıkta yönetim planı ve bir avukatın görüşü esas alınmalı.

Üç zamanlı mesken tarifesinde gün üç dilime ayrılır: gündüz 06.00–17.00, puant 17.00–22.00, gece 22.00–06.00. Şarj cihazının zamanlayıcısıyla aracı yalnızca gece şarj edebilirsin.

Kontrol ettiğimiz güncel fiyatlarla tek zamanlı mesken tarifesi ₺3,25/kWh, gece dilimi ₺3,23/kWh (vergiler dahil). Fark çok küçük: yalnızca araç şarjı için üç zamanlıya geçmek belirgin bir tasarruf sağlamaz, üstelik gündüz ve puant saatlerindeki ev tüketimi pahalanır. Asıl kazanç, halka açık şarj yerine evde şarj etmekten gelir. Karşılaştırma için hızlı şarj ağ ortalaması ₺12,38/kWh.

Tarife değişikliği için elektrik tedarik şirketine başvurulur; üç zamanlı sayaç gerekir.

Meskenlerde destekli (düşük) tarifeden yararlanmanın yıllık tüketim sınırı 2026 için 4.000 kWh; EPDK'nın 30 Ekim 2026 kararıyla 2027'den itibaren 3.000 kWh. Sınırı aşan ve ikili anlaşması olmayan abone, sınırın aşıldığı ayı izleyen üçüncü ayın başından yıl sonuna kadar son kaynak tedarik tarifesinden faturalanır; bu tarifede enerji bedeli piyasa fiyatına (PTF ve YEKDEM) bağlıdır. Ertesi yıl tüketim sınırın altına inerse destekli tarifeye dönülür.

Günde 40 km yapan bir elektrikli araç yılda yaklaşık 2.628 kWh ekler. Evin araç dışındaki tüketimi yılda 372 kWh'i geçiyorsa 2027 sınırı aşılır. Hesaplayıcıya evinin yıllık tüketimini girerek kendi durumunu görebilirsin. Sınırı aşacaksan bir tedarikçiyle ikili anlaşma yapmak seçeneklerden biri.